De winning van aardgas en zout veroorzaakt bodemdaling. Dit heeft onder meer gevolgen voor de waterhuishouding. In de eerste plaats bestaat het toezicht uit het door middel van inspecties en onderzoek verzamelen van informatie over de vraag of de mijnondernemingen de regelgeving met betrekking tot bodembeweging voldoende naleven. Eén en ander is expliciet vastgelegd in een winningsplan, opslagplan en meetplan. De mijnondernemingen zijn primair verantwoordelijk voor de beheersing van het bodemdalingsprobleem.
Bij het toezicht op bodembeweging hoort ook het adviseren van de minister van EZ bij het afgeven van beschikkingen. Het advies betreft een kennisinhoudelijke beoordeling van de wijze, waarop de mijnondernemingen invulling geven aan de gestelde voorschriften en regels en de interpretatie van meetresultaten. Bodemdalingsprognoses vormen een bijzonder element, omdat zij indicaties geven over mogelijke ongewenste situaties in de toekomst. Bij de gaswinning in de Waddenzee is de bodemdaling aan strikte natuurgrenzen gebonden. Deze grenzen worden gehandhaafd door middel van een meet- en regelprotocol, waarin praktijkmetingen en prognoses in strakke terugkoppeling met elkaar zijn verweven.
De laatste jaren doet zich op het vlak van toezicht op bodembeweging een aantal ontwikkelingen voor die aandacht vragen. Te denken valt hierbij ondermeer aan:
- gasopslag in zoutcavernes;
- introductie van nieuwe meettechnieken, met name vanuit satellieten;
- ondiep gelegen, instabiele zoutcavernes, die na verloop van jaren instortingskraters aan het maaiveld kunnen veroorzaken;
- groeiende behoefte bij overheden en publiek aan continue monitoring van bodemdaling bij gas- en zoutwinning. Het 'hand aan de kraan' principe heeft zijn intrede gedaan.
Ook aardbevingen komen regelmatig voor als gevolg van de gaswinning, wel zo'n 50 per jaar. Meestel zijn de schokken licht, maar af en toe veroorzaken ze schade. Aardbevingen worden geregistreerd door het KNMI [www.knmi.nl].
