Windenergie op zee

De energietransitie komt steeds meer op stoom en zal nog meer versnellen. Windparken op zee spelen hierin een belangrijke rol: de sector windenergie op zee staat aan de vooravond van grote groei. De komende jaren worden windparken op zee bijgebouwd. Windturbines worden groter en innovatiever. Zo groeit het vermogen dat op zee aan energie kan worden opgewekt.

Staat van de sector Windenergie op zee

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Staatstoezicht op de Mijnen. Het beeld wordt donkergeel met wit. Beeldtitel: Staat van de sector. Windenergie op zee. Een animatie. Voice-over:)

GELUID ALSOF EEN PAGINA OMSLAAT EN WINDGERUIS

VOICE-OVER: De energietransitie is in volle gang.
We gaan allemaal meer duurzame energie gebruiken.
De overheid stimuleert het verminderen van CO2-uitstoot en het opwekken van energie uit natuurlijke bronnen.
Met hulp van de overheid komen er grote windparken op zee.
Bouw, onderhoud en gebruik van windturbines moet veilig gebeuren voor mens en milieu.
Staatstoezicht op de Mijnen ziet hierop toe.
De sector groeit hard.
Technische ontwikkelingen volgen elkaar in snel tempo op en de concurrentie is groot.
Dat mag niet ten koste gaan van de veiligheid want het bouwen, onderhouden en verwijderen van windparken op zee kent risico's.
Hijsen en sjorren, werken op hoogte, klimmen en overstappen brengen risico's voor medewerkers mee.
Mensen van allerlei nationaliteiten werken in deze sector samen.
Goede communicatie en de juiste opleiding zijn letterlijk van levensbelang.
Ook vogels, vleermuizen en het onderwaterleven verdienen aandacht.
Er wordt niet gebouwd zonder maatregelen om hen te beschermen.
De komende tijd groeit het aantal turbines op zee en het toezicht groeit mee.
Er is al veel ervaring met veilig bouwen en werken op zee.
Dat niveau moeten we vasthouden met elkaar.
De inzet is om milieu-effecten en arbeidsrisico's zo veel mogelijk aan de tekentafel te voorkomen.
Windenergie op zee is belangrijk voor een succesvolle energietransitie in Nederland.
Samen met Rijkswaterstaat, de Kustwacht en de Inspectie Leefomgeving en Transport ziet Staatstoezicht op de Mijnen erop toe dat windenergiebedrijven de parken veilig bouwen en onderhouden door het ontwerp van nieuwe windparken te toetsen en door voorschriften en veiligheid op zee te controleren.
Meer weten? Kijk op sodm.nl/windenergieopzee.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Staatstoezicht op de Mijnen. Het beeld wordt donkergeel met wit. Beeldtekst: Meer weten? Kijk op www.sodm.nl/windenergieopzee.)

Welke windmolenparken zijn er op zee en welke komen erbij?

In het Energieakkoord voor Duurzame Groei (hierna: Energieakkoord) is op 6 september 2013 met verschillende betrokken partijen afgesproken dat het aandeel duurzame energie in het totale energieverbruik stijgt naar 16% in 2023. Windparken op zee gaan een grote bijdrage leveren aan het halen van deze doelstelling. In het Energieakkoord staat dat 4.450 MW aan windvermogen op zee operationeel moet zijn in 2023. De parken die nu al werken, hebben samen een capaciteit van ca. 1.000 MW.

Tussen 2024 en 2030 moet windenergie op zee nog verder groeien. In de routekaart windenergie 2030 staan die plannen: in 2030 moet er ongeveer11,5 GW aan windenergie op zee gerealiseerd zijn.

Wat is de rol van SodM bij de windparken op zee?

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en Rijkswaterstaat (RWS) houden gezamenlijk toezicht op de naleving van de regels in de Wet windenergie op zee en de Waterwet. SodM gaat op inspectie en grijpt, wanneer dat nodig is, direct handhavend in. RWS doet administratieve controles en handhaaft bij overtredingen. Daarnaast houdt SodM toezicht op de arbeidsomstandigheden, de arbeidstijden en de productveiligheid voor de minister van Sociale zaken en werkgelegenheid (SZW). Verder hebben onder andere de Kustwacht en de Inspectie Leefomgeving en Transport een rol in het toezicht op de activiteiten voor windparken op zee.

Wat zijn de aandachtspunten van SodM?

Bij activiteiten op zee is veel aandacht voor de gezondheid en veiligheid van mens en de bescherming van het milieu. Ook bij de windenergiesector. De uitdaging waar ondernemingen en overheid voor staan is om deze goede praktijken van werken op zee vast te houden.  De voorziene groei van de sector, technologische ontwikkeling en concurrentie brengen de wens tot kostenreductie met zich mee, waardoor maatregelen die de veiligheid en gezondheid verbeteren onder druk kunnen komen te staan. Anderzijds biedt de groei van de sector een uitgelezen kans om de veiligheid van de mens en de bescherming van het milieu goed te regelen. Het is belangrijk goed te zorgen voor veiligheid in ontwerp, onderhoud, operatie en nazorg te zetten.

Hoe is het gesteld met de arbeidsomstandigheden bij de aanleg van windparken?

Internationale statistieken geven aan welke handelingen bij het werken in windparken op zee een verhoogd risico hebben: marineoperaties, hijsen en sjorren, werken op hoogte, klimmen en de overstap tussen schip en turbine. De werkprocessen en samenwerking zijn punten van aandacht bij de vele neven- en onderaannemers die werkzaam zijn in de parken. Nieuwe medewerkers stromen het werkveld in, uit Nederland en de rest van de wereld. Aandacht is nodig voor communicatieproblemen door taalbarrières en voor adequaat scholing van personeel

Wat is het effect van windparken op het milieu?

Grotere windparken en grotere turbines hebben effect op flora en fauna van de zee. Het bouwen van bepaalde soorten funderingen van de turbines heeft bijvoorbeeld negatieve effecten op zeezoogdieren. Aan de andere kant zijn er ook positieve effecten op het onderwaterleven. Uit de Milieu Effect Rapportage blijkt dat de effecten op het milieu met de juiste maatregelen een aanvaardbaar niveau kunnen krijgen. In de huidige stand van techniek zijn er voldoende mogelijkheden die maatregelen te nemen.

Hoe ziet SodM toe op de naleving van regels voor windenergie op zee?

SodM controleert of de door exploitanten ingediende plannen en procedures voor eventuele calamiteiten aan de wet voldoen. Ook gaan de inspecteurs van SodM aangekondigd en onaangekondigd op inspectie bij de bouwwerkzaamheden en onderhoud in windparken.