Aardwarmte

Deze hoofdrubriek bevat 1 rubrieken:

  • Overzicht

Aardwarmte, ook wel geothermie genoemd, is in de aarde van nature aanwezige warmte. Bij aardwarmtewinning wordt water met een temperatuur tussen de 70°C en 100°C van een diepte tussen de 1400 meter en 2500 meter omhoog gepompt. In Nederland gebruikt men aardwarmte voornamelijk om kassen in de glastuinbouw te verwarmen.

Hoe werkt geothermie?

Een aardwarmteproject bestaat minimaal uit twee putten. Dat heet een doublet. De ene put pompt warm water uit de diepe ondergrond omhoog naar de oppervlakte ( de producerende put), waar het langs een warmtewisselaar wordt geleid. De tweede put (de injecterende put) brengt het afgekoelde water weer in dezelfde laag in de ondergrond terug.

Het eerste doublet is in 2007 aangelegd; momenteel zijn er in Nederland twaalf doubletten geboord en één triplet (systeem met 2 producerende putten en 1 injecterende put).

Wat is de rol van SodM?

Op projecten die van een diepte van 500 meter of meer warmte winnen, is de Mijnbouwwet van toepassing en geldt er een vergunningsverplichting. Omdat de kans bestaat dat er bij een geothermieproject olie of gas worden aangetroffen, zijn dezelfde voorzorgsmaatregelen van toepassing als bij projecten in de olie- en gasindustrie. Naast technische risico’s zijn er zowel tijdens als na de boring ook sprake van arbeidsgerelateerde risico's.

SodM is daarom intensief betrokken bij geothermieprojecten. Het betreft een relatief nieuwe industrie met andere initiatiefnemers (veelal tuinders) dan bij de (internationale) olie- en gasindustrie. SodM besteedt veel aandacht aan het verhogen van de kennis van de exploitanten om hun handelingen op een hoger en acceptabel veiligheidsniveau te brengen. Het zelflerend vermogen van de sector en het toepassen van een gehele levenscyclus benadering van projecten (planning, uitvoering en budgettering) vraagt ook om verbetering.

SodM is veel in gesprek met vertegenwoordigers uit de sector zoals de initiatiefnemers van projecten, de brancheorganisatie DAGO (Dutch Association of Geothermal Operators) en het Platform Geothermie.

Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten van SodM?

  • Voorkomen van aardbevingen
  • Inzicht in integriteit van putten
  • Veilige opvang en verwerking van water dat vrij komt bij het testen van de putten
  • Zorg dragen dat exploratie en winning van aardwarmte zo veilig mogelijk gebeurt door middel van een op maat gesneden toezichtsarrangement.

Welke ontwikkeling zijn er op het gebied van kennis en techniek?

De ontwikkeling van kennis en kunde op dit gebied is divers. Zo heeft het ministerie van EZ een 'versnellingsplan aardwarmte voor de glastuinbouw' opgesteld. Vanuit het project ‘Kas als Energiebron' heeft het ministerie van EZ twee verschillende subsidies beschikbaar gesteld. De ene subsidie is voor het opstellen van een vraaggestuurde 'kennisagenda aardwarmte’, waarin aandacht is voor vragen met betrekking tot onder andere putintegriteit, protocollen voor veilig werken en het oplossen van verstoppingingen in een put. De andere subsidie richt zich op het ontwikkelen van industriestandaarden. Brancheorganisatie DAGO maakt hiervoor een inventarisatie van de bestaande en ontbrekende standaarden en ontwikkelt deze als dat nodig is. Inspecteurs van SodM begeleiden deze ontwikkelingen, waarbij hun kennis en ervaring uit de olie- en gasindustrie wordt ingezet bij de kennisvergaring.

De markt onderzoekt de mogelijkheid om te gaan boren tot een diepte van wel 7 kilometer. Hiervoor wordt koud water in de ondergrond gebracht, waar het opwarmt en met een temperatuur van meer dan 100 °C wordt opgepompt. Hiermee kan elektriciteit geproduceerd worden. Deze techniek heet Enhanced Geothermal Systems (EGS).

 

Veiligheid. Milieu. Gezondheid.