SodM is de onafhankelijk toezichthouder op de delfstoffen- en energiewinning in Nederland. We zien toe op de veiligheid en milieubescherming bij mijnbouwactiviteiten, het gasnetwerk en wind op zee. SodM houdt niet alleen toezicht vanuit een technisch perspectief, maar neemt ook nadrukkelijk maatschappelijke belangen mee in het toezicht. De taken van SodM zijn onder andere vastgelegd in de Mijnbouwwet en de Gaswet.

Wat doet SodM?

SodM houdt toezicht op de naleving van wet- en regelgeving. Indien nodig kan SodM de naleving afdwingen. Daarnaast heeft SodM de taak om de Minister van Economische Zaken en Klimaat gevraagd en ongevraagd te adviseren over mijnbouwactiviteiten. SodM heeft daarvoor gespecialiseerde kennis in huis en een goed overzicht van de verschillende sectoren.

Hoe houdt SodM toezicht?

SodM houdt toezicht door de bedrijven te bezoeken en te controleren

Om het toezicht zo effectief mogelijk te maken maakt SodM risico-analyses per sector en op basis daarvan passende toezichtarrangementen. Onderdelen van het toezicht zijn: onderzoek, voorlichting, (on)-aangekondigde inspecties, administratief toezicht, systeemtoezicht, inspectiesignalen en staten van de sector. In de staten van de sector schetst SodM per sector een beeld van de stand van zaken op het gebied van veiligheid en milieubescherming.

Als bedrijven niet voldoen aan de wet- en regelgeving, dan treedt SodM hier tegen op. Dat kan met een waarschuwing, maar ook met een last onder dwangsom of het stilleggen van een installatie. Als deze maatregelen geen effect hebben, kan SodM de minister adviseren een vergunning in te trekken. Als een overtreding al gepleegd is, kan SodM een boeterapport opmaken om een bestuurlijke boete mogelijk te maken, maar SodM kan ook het openbaar ministerie vragen om een strafrechtelijk onderzoek te doen.

Naast de eigen taken vanuit de Mijnbouwwet en de Gaswet houdt SodM namens de minister van SZW toezicht op de arbeidsomstandighedenwet, het Besluit risico’s zware ongevallen (Brzo) en arbeidstijdenwet op mijnbouwwerken en op windmolens op zee. Voor de minister van I&M houdt SodM toezicht op milieu- en bouwwetgeving op mijnbouwwerken. SodM draagt ook bij aan onderzoek van het Openbaar Ministerie naar strafbare feiten.

SodM adviseert de Minister van Economische Zaken en Klimaat over besluiten ten aanzien van de mijnbouw. SodM toetst bijvoorbeeld winningsplannen van ondernemingen op aspecten rond veiligheid en milieubescherming. Het advies wordt onderbouwd met onafhankelijk wetenschappelijke expertise. De Minister van Economische zaken neemt uiteindelijk het besluit. 

Om belangenverstrengeling te voorkomen, zorgt SodM ervoor dat bij de uitvoering van haar taken de advies- en toezichtrollen adequaat en zorgvuldig worden gescheiden.

Wetenschappelijk onderzoek

SodM verricht zelf geen wetenschappelijk onderzoek, maar heeft wel de kennis en kunde in huis om onderzoeksvragen te formuleren en uit te zetten bij experts. SodM begeleidt de onderzoeken, beoordeelt ze en gebruikt ze uiteindelijk voor een eigen advies. We  werken samen met externe experts en kennisinstituten zoals TNO, KNMI, CBS en RIVM. SodM heeft een eigen budget ter beschikking om onderzoeken te financieren.

Naast het eigen onderzoeksprogramma van SodM is er het Kennisprogramma Effecten Mijnbouw, dat in samenwerking met het Ministerie van EZK wordt opgezet. In dit programma worden effecten van mijnbouw onderzocht, zoals aardbevingen, bodemdaling- en –stijging, milieuvervuiling etc.